NE ARAMIŞTINIZ
TR
TR EN DE


Genel
BAĞLAYICI TARİFE BİLGİSİ (BTB) ÜZERİNE DETAYLI BİR İNCELEME
23/06/2022

Dış ticarete konu eşyanın hatasız olarak vergilendirilebilmesi ve eşyanın dış ticaret politikası önlemlerine tabi tutulup tutulamayacağı noktasında söz konusu eşyanın Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun (GTİP) doğru bir şekilde belirlenmesi büyük önem arz etmektedir. Tarife Cetvelinde birbirine benzer nitelikte pek çok eşya, farklı gümrük vergisi oranlarına, ticaret politikası önlemlerine vs. tabi olabilmektedir. Bu noktada BTB, ithal edilecek eşyanın Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun (GTİP) net bir şekilde belirlenebilmesi adına gümrük idaresi tarafından mükelleflere sunulan kolaylaştırıcı bir enstrüman olarak karşımıza çıkmaktadır. BTB’yi en temel anlamda; “yükümlünün yazılı talebi üzerine gümrük idaresince yapılan detaylı inceleme sonrasında eşyanın GTİP’inin yükümlüye bildirildiği idari karar” olarak tanımlayabiliriz. İlgili mevzuatına baktığımızda; BTB uygulamasına ilişkin esasların 14 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğinde detaylıca hüküm altına alındığı görülmektedir. Bu yazımızda, BTB’nin uygulama amacı, başvuru şekli, verilmesi ve hukuki etkisi detaylı bir şekilde başlıklar itibariyle ele alınmıştır.

BTB vermeye yetkili kurumlar hangileridir?

BTB, Ticaret Bakanlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) veya Bakanlık tarafından yetkilendirilmiş Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerince verilmektedir. Ancak BTB verebilecek Bölge Müdürlükleri sınırlandırılmış, bu yetki sadece İstanbul, Ege, Orta Anadolu, Orta Akdeniz, Doğu Marmara ve Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüklerine verilmiştir.

BTB uygulamasının amaçları nelerdir?

14 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğinde maddeler halinde sıralandığı üzere BTB uygulamasının amaçları aşağıdaki şekilde karşımıza çıkmaktadır:

  • Sınıflandırma kurallarının doğru ve yeknesak bir şekilde uygulanması suretiyle sınıflandırmanın uyumlaştırılmasını ve böylece dış ticaret rejiminin dış ticaret erbabı arasında doğru ve eşit olarak uygulanmasını sağlamak,
  • Beyan sürecini ve gümrük işlemlerini hızlandırmak ve böylece gümrük kontrolünü ve uluslararası ticareti mümkün olduğunca kolaylaştırmak ve dış ticaret işlemlerinin maliyetini azaltmak,
  • Ticaret erbabı ile gümrük idaresi arasında eşyanın tarife pozisyonundan kaynaklanan ihtilafları azaltmak,
  • Gümrük işlemleri sırasında eşyanın sınıflandırılması probleminden kaynaklanan zaman kayıplarını azaltmak suretiyle yüksek riskli eşyanın muayenesine ve kontrolüne gümrük işlemleri sırasında yeterli zaman ayrılabilmesini, dolayısıyla, gümrük denetimlerinin seçimli ve daha etkin yapılabilmesini sağlamak,
  • Dış ticaret erbabına eşyanın Gümrük Tarife Cetvelinde sınıflandırılmasına ilişkin hukuki geçerliliği olan resmi bir bilgi sağlamak,
  • Uluslararası bir ticaret işleminin karlılığının ve uygulama imkanının önceden tahmin edilebilmesini sağlamak.

BTB Başvurusu Nasıl Yapılır?

BTB başvurusu, BTB Programına veri girişi yapılarak ve akıllı kart okuyucu ile imzalanmak suretiyle elektronik olarak veya elektronik ortamda bilgileri sisteme kaydedip bilgisayardan print çıktı olarak alınan başvuru kağıdını ıslak imza ile imzalayarak ya da Gümrük Yönetmeliğinin Ek-1'inde yer alan başvuru formu örneğine uygun bir form ile yazılı olarak yetkilendirilmiş gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğüne başvurarak yapılabilmektedir. BTB başvurusunun form ile yazılı olarak yapılması halinde, ekinde yer alan tüm belgeler (proforma fatura, vergi levhası, ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri, vekaletname vb.) ve eşyanın teşhisini sağlayacak nitelikteki değişik açılardan çekilmiş fotoğraflar kağıt nüshası ile birlikte ayrıca dijital ortamda başvuru yapılan bölge müdürlüğüne sunulur. Yükümlüsünce temin edilmesi halinde numunenin idareye sunulması da BTB incelemesi aşamasında yararlı olacaktır.

BTB Başvurusu Yapılamayacak Eşyalar Nelerdir?

- Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 27 (27.01 ila 27.05, 2709.00.90 ve 27.16 hariç), 28, 29 uncu fasılları ve 32.08, 34.03  ve  38.11 tarife pozisyonu ile 39.01 ile başlayarak 39.15 dâhil olmak üzere bu tarife pozisyonlarında yer alan dökme eşyanın perakende satılacak hale getirilmiş ambalajlarda olmayanları için, - Üzerlerinde veya ambalajlarında ayniyetini tespite yarayacak bilgileri haiz olmayan eşyalar için, BTB başvurusunda bulunulamayacak, bulunulması halinde ise söz konusu başvuru idare tarafından reddedilecektir.

BTB verilmesi ve inceleme süreci nasıl gelişmektedir?

Yükümlüsünce yapılan BTB başvurusu; Bölge Müdürü tarafından görevlendirilecek bir Bölge Müdür Yardımcısı başkanlığında bir gümrük müdürü veya şube müdürü ve üç muayene memurundan oluşacak heyet tarafından incelecek ve değerlendirilecek olup, sonucunda BTB konusu eşyanın sınıflandırıldığı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu tespit edilecek ve tutanağa bağlanacaktır. Söz konusu heyet gerekli incelemeyi yaparken Gümrük Tarife Cetveli, Dünya Gümrük Örgütü (DGÖ) Sınıflandırma Avileri, Gümrük Tarife Cetveli İzahnamesi ve Kombine Nomanklatür İzahnamesi, DGÖ Sınıflandırma Kararları, AB Sınıflandırma Tüzükleri, tebliğler, genelgeler, AB BTB’leri ile daha önce verilmiş ve BTB veri tabanında halen geçerli olan BTB'lerdeki açıklama ve örneklerden yararlanacaktır. Bu noktada belirtmek gerekir ki; gümrük idaresinin BTB belirlemede sıklıkla başvurduğu AB BTB’leri ülkemiz mevzuatında yardımcı bir referans kaynağı olarak kullanılmakta olup resmi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Ayrıca, Ticaret Bakanlığına intikal eden çoğu dilekçe ve bilgilerde; bağlayıcı tarife bilgisi başvurularının Bölge Müdürlüklerince incelenmesi sürecinde sıklıkla Üniversite bilirkişi raporu istenilmesi yöntemine başvurulduğu, Üniversitelerin rapor tanzimi için ilgililerden somut bir giderin karşılığı olmayan yüksek miktarda ücret talebinde bulunduğu, bu durumun bazı BTB başvurularından vazgeçilmesi sonucunu doğurduğu bildirilmiş, bunun üzerine Gümrükler Genel Müdürlüğü tüm Bölge Müdürlüklerine yönelik düzenlediği tasarruflu yazı ile; BTB başvurusuna konu eşyanın detaylı olarak incelenmesinden önce ekspertiz talebinde bulunulmaması, inceleme sonucunda eşyanın sınıflandırılması için gerekli olan teknik bilgilerin öncelikle ürün kataloglarından, üretici firma internet sayfasından veya gümrük laboratuvarından temini yoluna gidilmesi, bu yolla temin edilemeyen bilgiler nedeniyle sınıflandırma için Üniversite incelemesinin gereklilik göstermesi halinde, hangi hususlarda bilgiye ihtiyaç duyulduğunun talep yazısında açıkça belirtilmesi gerektiği talimatlandırılıştır.

Verilen BTB’nin geçerlilik süresi ne kadardır?

Gümrük idaresi tarafından verilen BTB, veriliş tarihinden itibaren 6 yıl süre ile geçerliliğini koruyacaktır.

Verilen BTB sadece başvuruyu yapan hak sahibini mi yoksa tüm yükümlüleri mi bağlayacaktır?

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 9’uncu maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca; BTB, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda ve yalnızca bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar. Bu madde hükmü uyarınca da geçmişte gümrük idaresi tarafından iptal edilmiş bir BTB dolayısıyla, BTB hak sahibi dışındaki yükümlülere yanlış tarife beyanından dolayı vergi farkı tahakkuku ve ceza uygulanması yönünde işlemler yapılmıştır. ANCAK; 18.06.2010 tarihli 27615 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Danıştay 7.Dairesinin 10.02.2010 tarihli Esas No: 2009/3087, Karar No: 2010/638 sayılı Kararında özetle; “iptal edilen bağlayıcı tarife bilgisine dayanılarak, bilgiye konu eşya ile aynı olduğu tartışmasız olan eşyanın, BTB hak sahibi dışındaki bir kişi tarafından bilgide belirtilen tarife ve istatistik pozisyonunda beyan ve ithal edilmesinin hukuka uygun olduğu” sonucuna varılmıştır. Böylelikle verilen BTB’nin sadece başvuruyu yapan hak sahibini değil herkesi bağlayacağı açıkça hüküm altına alınmıştır. Gümrük idaresi de söz konusu Danıştay Kararı sonrasında önceki uygulamasına son vererek BTB hak sahibi dışındaki yükümlülere yanlış tarife beyanından dolayı Ek Tahakkuk ve Ceza Kararı düzenlememiş veya düzenlenen Ek Tahakkuk ve Ceza Kararlarını itiraz sonrasında iptal etmiştir.

BTB hangi durumlarda iptal edilir?

Talep edenin verdiği yanlış ve eksik bilgiye dayanan BTB, gümrük idaresince iptal edilecektir.

BTB hangi durumlarda geçerliliğini yitirir?

Gümrük idaresince verilen BTB;

  • Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
  • Dünya Gümrük Örgütü'nün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname ve tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,
  • BTB'nin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye tebliğ edilmesi, Durumlarında geçerliliğini yitirecektir. Yukarıda yer verilen (b) maddesi gereğince kendiliğinden geçersiz hale gelen BTB’lerin TGTC’nin yayımı ile ilgili olanlarını BTB programı kendi içerisinde kontrol ederek programın ilgili sayfasında geçersiz konuma getirmektedir.

Verilen BTB’ye itiraz mümkün müdür?

Yükümlüler kendilerine tebliğ edilen BTB’ye, Gümrük Kanununun 242’nci maddesi uyarınca, BTB’nin kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içerisinde Gümrükler Genel Müdürlüğü’ne verecekleri bir yazılı dilekçe ile itiraz edebilirler.

Web sitesi kullanım deneyiminizi iyileştirmek için yasal düzenlemelere uygun çerezler (cookies) kullanıyoruz. Detaylı bilgiye Çerez Politikası’nden erişebilirsiniz.
Onaylıyorum
  
Onaylamıyorum