YILIN İLK YARISINDA DIŞ TİCARETİMİZ

Haziran verilerinin açıklanması ile dış ticarette yılın ilk yarısını tamamlamış olduk. İlk 6 ayda ihracat artışı yüzde 3,6, ithalat artışı yüzde 4,6 oldu.

İhracat

• Petrol ürünleri, altın ve değerli metaller, örme ve dokuma giyim ürünleri, mobilya, kauçuk ve hava taşıtları ihracatımızda gerileme görüyoruz.
• Büyük bölümü savunma sektöründeki performans artışından kaynaklanan şekilde, gemi, silah-mühimmat ve elektronik ihracatında çift haneli yükselişler devam ediyor.
• İlk 5 ayda parite, dolar bazında ihracat verilerini olumlu etkiledi; Haziran’da bu etki sona erdi.
• Yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracatımızdaki payı ilk kez yüzde 44’e yükseldi. Bu sadece ilgili sektörlerin daha fazla ihracat yapmasından değil, emek-yoğun ve nispeten düşük teknolojili sektörlerin (hazır giyim ve mobilya) ihracatındaki düşüşten kaynaklandı.
• ABD, İtalya, Polonya, Çin, İspanya ve Mısır’a ihracatımızda ise ortalamanın üzerinde artışlar görüyoruz.
• Orta-Doğu ve Güney Amerika, yılın ilk yarısında en zayıf ihracat performansı gözlenen pazarlarımız oldu. Orta-Doğu’daki savaşın dış ticaret üzerindeki etkileri, beklendiği kadar kötü değildi. Hürmüz’ün kapalı kaldığı dönemde, Türk firmaları bölgenin alternatif tedarikçilerine dönüştü.
• Irak, Yunanistan, BAE ve Rusya’ya ihracatımızda gerileme dikkat çekiyor. Irak pazarındaki kayıplar yeni değil, bir süredir devam ediyor ve Çin’e karşı zemin kaybediyoruz. Yunanistan’daki gerileme petrol ürünleri satışındaki geçici daralmadan kaynaklandı. BAE’ye satışlarımız büyük oranda savaştan etkilendi. Rusya’da da durum benzer.

İthalat

• İlk 6 ayda ithalatımız yüzde 4,6 artışla 189 milyar doların üzerine çıktı.
• Enerji fiyatlarındaki artış ile bu kalemdeki ithalatımız yüzde 6,2 yükselerek 34,3 milyar dolar oldu.
• Tutarları yüksek olmasa da, hububat ile gıda kalıntıları ve yemler yüzde 65 ve yüzde 35’lik oranlarla ithalatı en çok artan ürünler oldu.
• Motorlu kara taşıtları ithalatımız önceki yılın aynı dönemine göre 2,5 milyar dolar geriledi. Yurtiçi satışlarda da bu dönemde düşüş oldu.
• Altın ve diğer kıymetli metal ithalatımızda da 2 milyar doları aşan bir düşüş oldu. Otomotiv ve altındaki düşüş, toplam ithalatı 4,7 milyar aşağı çekti.
• Elektronik ithalatı 2 milyar dolar (yüzde 14,1) artışla 16,1 milyar dolara çıktı.
• İthalat faturamızdaki yükselişte üç ana faktör öne çıkıyor: emtia fiyatlarındaki artış, yurtiçi tüketimdeki artış ve değerlenen TL.
• Buna karşılık, altın ve otomotiv talebindeki gerileme ile zayıf seyreden reel ihracat ise ithalatı aşağı çekiyor. Ticaret Bakanlığının uyguladığı ithalat önlemlerinin de baskılayıcı bir etkisi var.
• İthalatın artığı ülkeler arasında Çin, ABD, Brezilya ve Kazakistan öne çıkıyor. Bu ülkelerdeki artışları domine eden ürünler şöyle: Çin: elektronik, makine ve silah-mühimmat, ABD: hava ve uzay taşıtları ile demir-çelik, Brezilya: yağlı tohum ve meyveler, Kazakistan: bakır ve değerli metaller.
• İthalatın azaldığı ülkeler ise Rusya, Almanya, Fransa ve BAE. Azalışa neden olan ürünler ise sırasıyla enerji, otomotiv ve kıymetli metaller.