TASFİYE NEDİR?
Tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar ilk kez 7 Ekim 2009 tarihinde yayımlanan Tasfiye Yönetmeliği ile düzenlenmiş olup günümüzde uygulanmakta olan Tasfiye Yönetmeliği ise 25 Haziran 2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak 1 Eylül 2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bu yönetmelik, 4458 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine istinaden hazırlanmış olup tasfiyeye konu eşyanın tespiti, değerlendirilmesi ve tasfiye yöntemlerine ilişkin esasları düzenlemektedir.
Tasfiye işlemlerinin temel amacı; kamu alacaklarını korumak, gümrük sahalarındaki depolama yükünü azaltmak, eşyaların ekonomiye yeniden kazandırılmasını sağlamak ve süreçleri şeffaf, etkin ve kamu yararına uygun şekilde yürütmektir.
Eşyalar hangi durumlarda tasfiyeye konu olur?
- Gümrük işlemleri süresinde tamamlanmayan eşyalar
- Geçici depolama süresi aşılan eşyalar
- Sahibi tarafından terk edilen eşyalar
- Gümrük vergileri zamanında ödenmeyen eşyalar
- Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında tasfiyesine karar verilen eşyalar
- Müsadere veya mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilen eşyalar
- Sahipsiz eşyalar
- Bozulabilir veya beklemesi halinde değer kaybedecek veya bozulacak nitelikteki eşyalar
- İlgili mevzuat uyarınca tasfiyesine karar verilen diğer eşyalar
Tasfiye Yöntemleri Nelerdir?
- Satış (İhale)
En yaygın yöntemdir. Açık artırma, Elektronik ihale (e-ihale sistemi) yöntemleriyle satışa sunularak eşya ekonomiye kazandırılır.
- Perakende Satış
Özellikle tüketim malları için uygun görülür.
- Kamu Kurumlarına Tahsis
İhtiyaç sahibi kamu kurumlarına bedelsiz olarak devredilebilir. (sağlık ekipmanları, eğitim malzemeleri gibi)
- İmha
Sağlığa zararlı, kullanılamaz durumda olan eşyalar.
- Yeniden İhraç / İade
Bazı durumlarda eşyanın geldiği ülkeye geri gönderilmesi mümkündür. (ithali yasak veya izin alınamayan eşyalar)
- Özel Yöntemler
Bazı eşya grupları (ilaç, tütün, alkollü ürünler, tehlikeli maddeler vb.) özel mevzuat hükümlerine göre değerlendirilebilir.
Yetkili Kurumlar
Ticaret Bakanlığı, Tasfiye Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Tasfiye İşletme Müdürlükleri
Tasfiye Yönetmeliği, gümrüklerde biriken atıl eşyaların/ürünlerin ekonomiye kazandırılması açısından önemli bir düzenlemedir. Etkin olarak uygulandığında kamu gelirlerini artırır, kaynakların verimli kullanılmasını sağlar, depolama yükünü azaltır ve kaçakçılıkla mücadeleye katkı sağlar.
