BAĞLAYICI TARİFE BİLGİSİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ

Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB), gümrük işlemlerinde yasal kesinliği temin eden ithal edilecek eşyanın Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonunun (GTİP) net bir şekilde belirlenebilmesi adına gümrük idaresi tarafından mükelleflere sunulan kolaylaştırıcı ve BTB uygulamasına ilişkin esasların 14 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğinde detaylıca hüküm altına alındığı üzere riski azaltan önemli bir belge niteliğine haiz, idari yargı denetimine tabi, kesin bir idari sınıflandırma işlemidir. BTB'nin en temel özelliği, gümrük idaresini hak sahibine karşı hukuken bağlamasıdır. İthalatçıların ithal etmek istedikleri eşyanın tarife sınıflandırmasını yaparken yaşadıkları güçlükleri önlemek için uygulanan bu yöntem, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nda ve Gümrük Yönetmeliği’nde "Bağlayıcı Tarife Bilgisi" ("BTB") olarak ifade edilir. BTB, Ticaret Bakanlığı’na yapılan başvuru üzerine, ithal veya ihraç edilen eşyanın doğru tarife sınıflandırmasına ilişkin güvence veren bir resmi karardır.

Bağlayıcı Tarife Bilgisi, Türkiye sınırları içerisinde bağlayıcı olarak, Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlükleri tarafından verilir. Bağlayıcı tarife bilgisi verilme usul ve esasları Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenir ve verildiği tarihten itibaren tüm gümrük idarelerinde 6 yıl boyunca geçerlidir. Kolaylıkla gümrük idaresinin internet ve intranet sayfalarından ulaşılabilir sorgulanabilir niteliktedir BTB’nin başlıca yararı, ithal edilecek eşyanın doğru tarife kodu hakkında kesinliği temin etmesidir. Bununla birlikte,

• Beyan sürecini ve gümrük işlemlerini hızlandırma,
• BTB işleminin doğru bir şekilde uygulanması,
• Yükümlü ile gümrük idaresi arasında kaynaklanan ihtilafları azaltmak,
• Gümrük işlemleri sırasında zaman kayıplarını azaltmak
• Gümrük denetimlerinin seçimli ve daha etkin yapılabilmesini sağlamak,
• Yükümlüsüne hukuki geçerliliği olan resmi bir bilgi sağlamak,
• Ticaret işleminin kârlılığının ve uygulama imkânının önceden tahmin edilebilmesini sağlamak.

Buna ek olarak, BTB, alan kişiye doğru tarife sınıflandırmasına göre yasal yükümlülükleriyle ilgili bilgiyi sağlayarak yükümlünün vergiyle ilgili haklarının ve sorumluluklarının önceden bilinir olmasını temin ederek gelecekte yanlış sınıflandırmadan kaynaklı hukukî ya da cezaî sorumlulukların doğmaması için, ithalatçılara ve ihracatçılara BTB almaları önemle belirtilmektedir. İthal edilen eşyayla ilgili gümrük vergileri ve işlemleri, gümrük tarifesinde tespit edilen sınıflandırmaya göre belirlenir.

İthal edilen eşyanın yanlış sınıflandırılması sebebiyle eksik vergi ödendiğinde, vergi mükellefi para cezası yaptırımına maruz kalabilmektedir. Bu nedenle tarife sınıflandırmasının doğruluğu, vergi mükellefiyeti için sonrasında hukuki ve idari yaptırımlarla karşı karşıya kalmamak adına ne denli önemli olduğu bilinmektedir.

Özetle, hukuki güvenlik ilkesi gereği, Bağlayıcı Tarife Bilgisi sayesinde eşyanın tarifesi konusunda önceden resmi bir güvence sahibi olunmaktadır. Bu sayede yanlış sınıflandırma nedeniyle doğabilecek cezai yaptırımların önüne geçilir. BTB bir idari işlem olduğu için, kararın tebliğinden itibaren yasal süreler içinde idari itiraz yoluna gidilebilir veya vergi mahkemelerinde iptal davası açılabilir.