ANTREPOYA ALINACAK EŞYANIN VERGİLENDİRİLMESİ

Gümrük antrepoları, dış ticaret işlemlerinde gümrük vergisine dahil olan ancak henüz vergi ve resimleri ödenmemiş eşyaların depolanmasına imkân tanıyan ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen, eşyanın her türlü dış etken ve müdahalelerden korunmasını sağlayacak şekilde yapılmış özellikte ambar, depo gibi kapalı ya da açık alanlardır. Bu alanlar özellikle ithalat ve ihracat süreçlerinde firmalara kolaylık ve maliyet avantajı gibi imkanlar sağlamaktadır. Gümrük Yönetmeliği’nin 79’uncu maddesine göre; “Geçici depolanan eşyanın her türlü dış etken ve müdahalelerden korunmasını sağlayacak şekilde yapılmış ve taşıtların durduğu, yanaştığı veya indiği yerlerdeki ambar, depo, ardiye veya hangar gibi yerler geçici depolama yerleridir.” Şeklinde belirtilmektedir.

Gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerler; geçici depolar ya da ağır ve havaleli eşyanın konulmasına mahsus olmak üzere geçici depoların mütemmim cüz’ü niteliğindeki açık alanlar, yolcu salonlarındaki gümrük ambarı, geçici depolama yerlerinin bulunmadığı yerlerde geçici depolanan eşya statüsünde gümrükçe eşya konulmasına müsaade edilen yerlerde geçici depolama yerleri olarak belirtilmiştir.

4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 47’nci maddesine göre; “Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde adlandırılır.” denilmektedir.

Eşyanın antrepoya alınması için gümrük beyanında bulunulması gerekmektedir. Bu çerçevede yapılan işlemlere ilişkin gümrük beyannamesine “antrepo beyannamesi” denir. Antrepolara eşya girişi sırasında düzenlenen en önemli belgelerden biridir. Antrepo Beyannamesinin temel işlevi, serbest dolaşımda olmayan eşyanın (yani henüz gümrük vergileri ödenmemiş veya ithalat işlemleri tamamlanmamış eşyanın) gümrük denetimi altında geçici olarak bir antrepoda depolanmasına izin vermek olarak açıklayabiliriz.

Antrepo beyannamesinin gümrük idaresinin bilgisayar sisteminde tescil edilmesinin ardından gümrük idaresi beyanın doğruluğunu kontrol ve eşyayı muayene eder. Yapılan kontrol ve muayene sonucunda eşyanın beyana uygun olduğu anlaşılırsa eşya antrepoya alınmaktadır. Bu işlemler sırasında Gümrük İdaresi yükümlülerden beyanın doğruluğunu destekleyici bilgi ve belgeleri isteyebilmektedir.

Antrepo rejimi, tahakkuk edebilecek her türlü gümrük vergilerine karşılık teminat verilmesine bağlı ekonomik etkili bir gümrük rejimidir. Antrepolara konulan eşya için tahakkuk eden gümrük vergileri (gümrük vergisi, KDV, varsa ÖTV ve diğer mali yükümlülükler) antrepo beyannamesinde gösterilir. Yükümlüden ise belirtilen vergileri karşılayacak miktarda teminat alınır. Antrepo beyannamesi kapsamındaki eşya için ödenmesi gereken gümrük vergileri teminata bağlanır, damga vergisi ödenir.

Bu aşamadan sonra antrepodaki eşya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaya hazır hale gelmektedir. Antrepodaki eşyanın buradan çıkarılması, ancak antrepo rejimini sona erdiren yeni bir gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması ile mümkün olur. Teminat, antrepoya alınan her parti mal için ayrı ayrı verilebileceği gibi toplu teminat şeklinde de verilebilir. Söz konusu teminat duruma göre işletici veya kullanıcı tarafından verilir. Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemleri bitirilmeden ve gümrük idaresinin izni alınmadan, antrepolardan eşya çıkartılamamaktadır.

Gümrük Yönetmeliği’nin 346. Maddesine göre;

(1) Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır.

(2) Birinci fıkra hükmüne istisna olarak antrepoda bulunan eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması yönünde beyanname tescil ettirilmesi halinde otuz gün içinde işlemlerinin bitirilmesi gerekir. Bu süre içerisinde Kanunun 64 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen koşullarda, gümrük antrepo rejimi dahil başka bir rejim beyanında bulunulması halinde, bu beyana ilişkin süre göz önüne alınır.

(3) Müsteşarlık, özellikle beklemek suretiyle bozulabilecek eşya da dahil olmak üzere eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda belirleme yapabilir.

(4) Eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda bir tahdit konulmuş ise; eşyanın antrepoya alındığı tarihten veya antrepolar arası nakil yoluyla başka bir antrepodan gelen eşyanın ilk antrepoya giriş tarihinden itibaren hesaplanır.

(5) Antrepoda bulunan eşya için gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden itibaren otuz gün içinde işlemleri bitirilmeyen eşya ile, bir süre tayin edilmiş ise bu sürede kaldırılmayan eşya, Kanunun 177’nci maddesinin birinci fıkrasının (f) ve (g) bentleri uyarınca tasfiye edilir.” Hükümlerine amirdir.

Eşyanın Gümrük işlemleri bitirildikten ve vergileri ödendikten sonra antrepo da kalabileceği süreye ilişkin olarak; Serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanmış eşyaların antrepoda depolanması hakkında Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 22.05.2019 tarihli ve 44545309 sayılı yazısında özetle;

“…Diğer taraftan antrepo rejimi kapsamında işlem görüp serbest dolaşıma giriş işlemleri tamamlanmış eşyanın antrepodan çıkarılacağı süreye ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.” İfadesi yer almaktadır.

Dolayısıyla antrepo rejimine tabi tutularak antrepoya alınmış, serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak gümrük işlemleri bitirilmiş ve gümrük vergileri ödenmiş eşyanın, antrepodan fiilen çıkmamış ve eşyanın stok kayıtlarından düşülmemiş olması şartıyla, antrepoda kalabileceği süreye ilişkin bir sınırlama olmadığından, eşyanın, antrepodan çıkarılmasında herhangi bir süre zorunluğu bulunmadığı da Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün yukarıda belirtilen 22.05.2019 tarihli ve 44545309 sayılı yazılarından anlaşılmaktadır.