ANTREPOLARDA EŞYANIN BEKLEME SÜRESİ
Antrepolarda belli bir eşyanın depolanma süresi ile alakalı olarak belirtilen bir alt ya da üst süre sınırı söz konusu değildir. Gerçek kişi ya da eşyanın sahibi firma antreponun ücretini ödediği takdirde eşyalarını gümrüklü antrepoda bekletebilir. Gümrüklü antrepolarda depolanan malların gümrük çıkışı yapılmadığı sürece, eşyaların depolandığı süre içerisinde gümrük vergisi ödenmesine gerek yoktur.
Bu hususa ilişkin 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 101 maddesinde;
1. Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak, gümrük idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek tarım ürünleri için Müsteşarlıkça özel süreler belirlenebilir.
Hükmünü amirdir.
Ancak, Gümrük Antrepolarında eşyaların bekletilme süresinin belli olduğu bazı durumları özetlemek gerekirse:
Gümrük idaresi, eşyanın niteliğini baz alarak özellikle beklemek suretiyle bozulabilecek eşya dâhil olmak üzere, eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda belirleme yapabilir. Antrepoda beklediği süre içerisinde bozulma ihtimali olan mal ve eşyaların depolama süresine dair bilgiler ise genel olarak Gümrük idaresi tarafından tekrar düzenlenebilir. Bu gibi durumlarda ise, malların gümrüklü antrepodan çıkarılabilmesi için mal sahibi olan gerçek kişi ya da firmaya önceden mutlaka bilgi verilmesi gerekir. Yukarıda da belirtildiği üzere, Gümrük Kanunun 101 inci maddesinde gümrük idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için yeni bir süre belirlenebileceği açıkça düzenlenmiştir. Eşyanın niteliği gereğince özellikle beklediği takdirde bozulma ihtimali olan eşya ve mallar da dâhil olmak üzere eşyanın antrepoda kalabileceği süre konusunda belirleme ve düzenleme yapma Bakanlık tarafından belirlenir.
Antrepoda saklanan malların gümrük tarafından herhangi başka bir işlem için kullanılacak olması halinde, eşyanın tüm gümrük işlemlerinin 30 gün içerisinde tamamlanmış olması şarttır. Gümrüklü antrepolarda bazı özel durumlar olması halinde malların tüm işlemlerinin en kısa süre içerisinde tamamlanarak gümrükten çıkarılması gerekir.
Antrepoda yer alan eşya için gümrük tarafından onaylanan bir işlem ya da kullanım tayin edilmesine dair beyanname tescilinden itibaren 30 gün içerisinde işlemleri bitirilmeyen eşya ile eğer bir süre tayin edildiyse, bu süre içerisinde kaldırılmayan eşya, Gümrük Kanunu gereğince tasfiye edilmesi kaçınılmazdır. Antrepo beyannamesine bağlantılı yeni bir rejim beyanı yapılması halinde; gümrük işlemlerinin yeni açılan beyannamenin tescil tarihinden itibaren 30 gün içinde bitirilmesi gerekir. Bu süre içinde işlemleri bitirilemeyen eşya ile, bir süre tayin edilmiş ve tayin edilen söz konusu süre zarfında antrepodan çekilmeyen eşya ile ilgili olarak, Gümrük Kanunu’nun, 177 ila 180 inci maddesine istinaden tasfiye hükümleri uygulanmaktadır.
Uzun süre boyunca Antrepolarda bekletilen eşyalara ilişkin olarak, 13.08.2010 tarihli 2010/41 sayılı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün genelgesinde Bakanlık tarafından İdareye süre kısıtlaması yapabileceği yönünde yetki tanınmıştır. Özel antrepolarda bulunan eşyanın antrepoda kalabileceği süreye ilişkin gümrük idaresinin herhangi bir kısıtlayıcı düzenlemesi bulunmamaktadır. Yani özel antrepolarda eşyanın kalabileceği süre, “sınırsız” olarak devam etmektedir. Genel antrepolarda da eşyanın kalabileceği süre esas itibarıyla sınırsız olmakla birlikte, Kanunun 101 ve Gümrük Yönetmeliğinin 346 ncı maddelerinde yer alan eşyanın antrepoda kalabileceği süreye ilişkin tahdit konulabileceği hükmünden hareketle; Gümrükler Genel Müdürlüğü, 2010/41 sayılı Genelge ile genel antrepolardaki eşyanın 6 aydır bekliyor olması ve henüz yeni bir gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin beyanının yapılmamış olması hallerinde antrepo işleticisi, eşyanın yeni bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulması amacıyla 30 günlük süre verildiği yönünde eşya sahiplerine, kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçılarına tebligatta bulunabilecektir.
Antrepo işleticisi tarafından yapılan bu tebligata karşılık;
1) Eşya sahipleri, kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçıları 30 günlük süre içerisinde eşyanın antrepo rejimi altında antrepoda muhafaza edilmesi yönünde bildirimde bulunmaları halinde, eşyanın antrepoda kalma süresi uzamış olacaktır.
2) Eşya sahipleri, kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçıları tarafından herhangi bir cevap verilmemesi ve 30 günlük süre içerisinde de eşyanın yeni bir gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın 4458 Sayılı Gümrük Kanunu’nun 177 nci maddesinin (g) bendi “101 inci maddesine göre belirlenen süreleri dolan eşya” uyarınca 28688/25.06.2013 sayı ve tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe giren Tasfiye Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde tasfiyeye tabi tutulacaktır.
Altı ayı aşan sürelerde antrepoda kalan ve sahipleri tarafından yeni bir gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmayan eşyanın tasfiye edilebilmesinin koşulu; bu kapsamdaki eşyanın sahipleri, kanuni temsilcileri veya kanuni mirasçılarına tebligat yapılarak 30 günlük süre içinde eşya için nasıl bir tasarrufta bulunacaklarına dair bilgi istenilmesidir. Yapılacak tebligat, 7201 Sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre gönderilir. Posta ve/veya elektronik tebligat yoluyla yapılamayan tebligatların ise Tebligat Kanunun 28-29 uncu maddeleri hükümleri doğrultusunda ilanen tebliğ edilmesi gerekmektedir