32 SAYILI KARARA İLİŞKİN TEBLİĞ KAPSAMINDA İHRACAT BEDELLERİNİN YURDA GETİRİLMESİ
İhracat
Bedellerinin Yurda Getirilmesi
Bilindiği üzere
04.08.2018 tarih ve 30525 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası
Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 2018-32/48 No’lu Tebliğ
uyarınca ihracat bedellerinin tamamı ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan
ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilmesi veya getirilmesi
ve fiili ihraç tarihinden itibaren 180 gün içinde söz konusu bankaya gelen bedellerin %80’inin bankaya
satılması zorunlu bulunuyor.
İhracat
işlemlerine ilişkin bedeller aşağıdaki ödeme şekillerinden birine göre yurda
getirilebiliyor:
a. Akreditifli ödeme,
b. Vesaik mukabili ödeme,
c. Mal mukabili ödeme,
d. Kabul kredili akreditifli ödeme,
e. Kabul kredili vesaik mukabili
ödeme,
f. Kabul kredili mal mukabili
ödeme,
g. Peşin ödeme.
İhracat bedeli
yolcu beraberinde efektif olarak da getirilebilir. Bu durumda gümrük idaresine
beyan edilmesi gerekiyor. Buna ilişki olarak da Merkez Bankası tarafından yayımlanan
İhracat Genelgesindeki düzenlemelere de ayrıca dikkat edilmelidir.
Malı göndermeden
ihracat bedelinin peşin olarak tahsil edilmesi halinde ise ihracatın 24 ay
içinde gerçekleştirilmesi zorunluluğu bulunuyor.
Özellikli durumlar
Tebliğ’de bazı
özel durumlar için farklı süreler belirlenmiş durumda.
Buna göre
- Yurt dışına müteahhit firmalarca
yapılacak ihracatın bedelinin 365 gün içinde
- Konsinye yoluyla yapılacak
ihracatta bedellerin kesin satışı müteakip; uluslararası fuar, sergi ve
haftalara bedelli olarak satılmak üzere gönderilen malların bedellerinin ise
fuar, sergi veya haftanın bitimini takip eden 180 gün içinde
- Yurt dışına geçici ihracı yapılan
malların verilen süre veya ek süre içinde yurda getirilmemesi veya bu süreler
içerisinde satılması halinde satış bedelinin süre bitiminden veya kesin satış
tarihinden itibaren 90 gün içinde
- Kredili veya kiralama yoluyla
yapılan ihracatta ise sözleşmede belirlenen vade tarihlerini izleyen 90 gün
içinde
yurda getirilerek bankalara
satılması zorunluluğu bulunuyor.
Uygulama Süresi
2018 Eylül ayında
yayımlanan Tebliğ uyarınca söz konusu uygulama 4 Eylül tarihinden itibaren 6 ay
süreyle (4 Mart 2019 tarihine kadar) geçerli idi.
Söz konusu
uygulama süresi ilk olarak bu yıl mart başında altı aylığına uzatılmış ve yine
31 Ağustos 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019-32/55 no’lu Tebliğ ile
de bir kez daha 6 aylığına uzatılmıştır.. Buna göre tebliğin geçerlilik süresi
toplamda 18 aya çıkmış olup geçerlilik süresi 4 Mart 2020’dir.
Uygulamada Tereddüt Edilen
Konular
Tebliğin yürürlüğe
girdiği 4 Eylül 2018 tarihinden önce ihracı gerçekleşen ancak ithalatçı
tarafından ödemesi tebliğin yürürlük tarihinden sonra gerçekleştirilerek yurda
getirilen ihracat bedellerinin en az yüzde 80’inin bankaya satılma zorunluluğunun
bulunup bulunmadığı hakkında bazı tereddütler hasıl olmuştur. Ancak Hazine ve
Maliye Bakanlığı Tebliğin yürürlüğe girmesinden önce yapılan ihracatlara
ilişkin ihracat bedelinin bankaya satılma zorunluluğu olmadığı yönünde açıklama
yapmıştır.
Tereddüde yaşanan
bir diğer husus ise Tebliğ yürürlük tarihleri içinde gerçekleşen peşin döviz
karşılığında ihracat için de geçerli. Tebliğ yürürlük tarihi içinde
gerçekleştirilen peşin ihracata ilişkin tebliğ yürürlükten kalktıktan sonra
bile Tebliğ kapsamında ihracat yapma zorunluluğu mevcuttur.
Terkin
Gerçekleştirilen
ihracata ilişkin ait edilebilecek tutarlara ilişkin belirlemeler de Tebliğ de
yer almaktadır. Buna göre; her bir gümrük beyannamesi itibarıyla;
- 100 bin ABD doları veya eşitini
aşmamak üzere, mücbir sebeplerin varlığı dikkate alınmaksızın beyanname veya
formda yer alan bedelin yüzde 10’una kadar noksanlığı olan ihracat hesapları
doğrudan bankalarca ödeme şekline bakılmaksızın,
- 200 bin ABD doları veya eşitini
aşmamak üzere, bu Tebliğin 9 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep halleri
göz önünde bulundurulmak suretiyle beyanname veya formda yer alan bedelin yüzde
10’una kadar açık hesaplar ilgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi
Dairesi Müdürlüğünce,
terkin edilmek suretiyle
kapatılacak.