Gümrük İşlemleri Biten Eşyanın Kim Tarafından Teslim Alınabileceğine İlişkin Yargı Kararları
Geçici depolanan eşyanın gümrük idaresince tesliminin, anılan Kanun hükümlerinin de uygulanmasını sağlamak bakımından şart olduğu, esasen kanun koyucunun, eşyanın teslimi görevini gümrük idaresine tevdi etmesinin de bu hükümlerin uygulanmasını ve gümrük işlemlerinin hızlı, etkin, gereksiz yığılma ve tıkanmaları önleyici, kontrollü şekilde yürümesini temin amacına yönelik olduğu, bir diğer ifadeyle, eşyanın teslimini, salt eşya sahibi, taşıyıcı ve işletici kuruluş arasındaki hukuki ilişkiden ibaret kabul etmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle, geçici depolanan eşyanın gümrük idaresince tesliminin; eşya sahibi, taşıyıcı, işletici kuruluş arasındaki özel hukuk ilişkisine müdahale olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, geçici depolama yerlerinin, eşyanın henüz gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulmadığı aşamada konulduğu yer iken, gümrük antrepolarının, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem olan gümrük antrepo rejimine tâbi tutulması suretiyle geçici depolama yerinden çıkarılarak eşyanın konulduğu yer olduğu, 4458 sayılı Kanun'un 101. maddesi uyarınca gümrük antrepo rejimi altında eşyanın kalış süresinin sınırsız olduğu, dolayısıyla geçici depolama yerleri ile gümrük antrepoları arasında statü, tabi olunan kurallar, eşyanın kalış süresi gibi konularda önemli farklılıklar olduğu gözetildiğinde, geçici depolama yeri işleticisi ile gümrük antrepo işleticisinin hukuki durum ve sorumluluklarının da farklı olduğu ve geçici depolama yeri işleticisi ile eşya sahibi arasındaki hukuki ilişkinin, antrepo işleticisi ile eşya sahibi arasındaki hukuki ilişkiden ayırt edilmesi gerektiği de açıktır.
Bu itibarla, dayanağı 4458 sayılı Kanun'un lafzına ve amacına aykırı olan Gümrük Yönetmeliğinin dava konusu 94. maddesinde ve 130. maddesinin birinci fıkrasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle;
07/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin, 25/05/2022 tarihli ve 31846 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesi ile değişik 94. maddesi ile aynı Yönetmeliğin 3. maddesi ile değişik 130. maddesinin birinci fıkrasının İPTALİNE karar verilmiştir.
G.Y. MADDE 94 - (1) Gümrük işlemlerinin sistem üzerinde tamamlandığının anlaşılması üzerine bilgisayar sisteminde çıkış onayı verilerek eşya sahibinin, temsilcisinin veya eşya sahibi tarafından eşyayı teslim almak için vekâlet verilmiş diğer kişilerin eşyayı geçici depolama yerinden çıkarmasına izin verilir. (Danıştay Kararları ile iptal edilmiştir.)
G.Y.MADDE 130 - (1) Eşya, boşaltma yerinde konşimentoda teslim edileceği gösterilen ve bir nüshasını taşıyan kimseye ve eğer konşimento emre muharrer ise ciro ile devralmış şahsa teslim olunur. Bu kimseler eşyayı almak için lazım gelen vasıfları haiz sayılır. Ancak, konşimento ibrazı esas olmakla birlikte, konşimentosu ibraz edilemeyen petrol ve türevleri, eşyanın taşıyıcısı veya temsilcisi tarafından eşyanın alıcısı olarak gösterilen onaylanmış kişi statü belgesi veya yetkilendirilmiş yükümlü sertifikası sahiplerinin, konşimentodaki eşya bilgilerini içeren ve konşimentonun en geç doksan gün içinde ibraz edileceğine dair verecekleri taahhütnameye istinaden konşimento ibrazından önce alıcıya teslim edilebilir. (Danıştay Kararları ile iptal edilmiştir.)
Gümrük Külliyatı Sitesi İçin Tıklayınız.
Ayrıntılı Bilgi İçin
